Zmiany w prawie konsumenckim

Zmiany w prawie konsumenckim

Autor: kancelaria SPS w Aktualności 19 12 2014

W dniu 9 maja 2014 r. została uchwalona nowa ustawa o prawach konsumenta, która wejdzie w życie 25 grudnia 2014 r. Celem regulacji jest dostosowanie polskiego prawa do ujednoliconych w całej Unii Europejskiej praw kupujących i obowiązków sprzedawców. Przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie implementacji jej przepisów do krajowej ustawy o prawach konsumenta, zobowiązują do wprowadzenia jednolitych rozwiązań we wszystkich państwach członkowskich. Jednakowe przepisy pomogą zwiększyć zaufanie przedsiębiorców do systemów prawnych innych państw, obniżyć koszty związane z dostępem do rynków tych państw, a w konsekwencji także ułatwić przedsiębiorcom działalność poza granicami kraju.

Nowa ustawa o prawach konsumenta w art. 12 ust. 1 stanowi, że najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, przedsiębiorca ma obowiązek poinformować klienta o głównych cechach świadczenia i świadczonych usług, sposobie porozumiewania się z konsumentem, a także przekazać informacje identyfikujące przedsiębiorcę. Identyfikacja sprzedawcy będzie ułatwiona dzięki udostępnieniu konsumentowi listy informacji o sprzedawcy, zawierającej adres wykonywanej działalności oraz telefon kontaktowy i email, a także informacje dotyczące towaru i jego ceny, sposobie i terminie zapłaty oraz stosowanej przez przedsiębiorcę procedurze rozpatrywania reklamacji. Celem powyższej regulacji jest ułatwienie konsumentowi kontaktu ze sprzedawcą w przypadku reklamacji towaru, a także zapewnienie poczucia profesjonalnie przeprowadzonej transakcji. Podobne obowiązki przedsiębiorcy przewidziane są w umowach innych niż umowy zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość (art. 8).

 

Zarówno w umowach zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość (art. 12 ust. 5), jak i umowach nie należących do tego rodzaju (art. 8 ust. 3) przedsiębiorca zobowiązany będzie do informowania konsumenta w jasny, przystępny sposób o wszystkich kosztach wynikających z umowy. Gdy kosztów nie można ustalić, wówczas przedsiębiorca ma obowiązek poinformować o obowiązku ich uiszczenia. Ponadto, w przypadku umów zawartych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 23 nowej ustawy, konsument zwolniony będzie z obowiązku ponoszenia kosztów, związanych ze zwrotem rzeczy w przypadku skorzystania z prawa odstąpienia, jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o obowiązku poniesienia tych kosztów. Zgodnie z art. 24 nowej ustawy, ciężar dowodu spełnienia obowiązków informacyjnych określonych w art. 12 spoczywa na przedsiębiorcy.

 

Jedną z najważniejszych zmian wprowadzonych przez nową ustawę jest wydłużenie terminu odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość bez podania przyczyny. W przypadku niepoinformowania Konsumenta o powyższym uprawnieniu, termin ten zostanie wydłużony do 12 miesięcy (art. 29). Do ustawy dołączony został również wzór odstąpienia od umowy.

 

W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) przewidziano wprowadzenie zmian w procedurze reklamacyjnej. Konsument, który kupi wadliwy produkt, będzie mógł wybierać między naprawą, wymianą, obniżeniem ceny a odstąpieniem od umowy. Zgodnie z dodanym art. 5613 koszty wymiany lub naprawy rzeczy ponosić będzie sprzedawca jeżeli koszt tych czynności nie przewyższy ceny rzeczy sprzedanej. Nowy art. 5614 z kolei stanowi, że sprzedawca obowiązany jest przyjąć od kupującego rzecz wadliwą w razie wymiany rzeczy na wolną od wad lub odstąpienia od umowy. Brak reakcji sprzedawcy w terminie 14 dni na żądanie konsumenta o obniżenie ceny ze względu na wadliwość produktu powoduje domniemanie, że sprzedawca uznał żądanie za uzasadnione (art. 5615 ). Dodatkowo zaostrzone zostaną zasady odnoszące się do ustalenia ceny przedmiotu sprzedaży lub wynagrodzenia za świadczone usługi. Przedsiębiorcy nie będą mogli obciążać konsumentów wyższymi kosztami niż te, które faktycznie ponieśli za określony sposób zapłaty (art. 3831).

 

Dotychczas konsument posiadał uprawnienia z tytułu niezgodności towaru z umową. Po wejściu w życie nowej regulacji pojęcie „niezgodności towaru z umową” zostanie zastąpione pojęciem „wady”, a konsument będzie korzystał z rękojmi. Zgodnie z nowym art. 5561 § 1. wada fizyczna rzeczy polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. Powyższy artykuł wskazuje także szczególne cechy niezgodności sprzedanej rzeczy z umową.

 

Zmianie podlega również art. 577 k.c. dotyczący gwarancji. Zgodnie z nowym § 1 udzielenie gwarancji następuje przez złożenie oświadczenia gwarancyjnego, które określa obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy rzecz sprzedana nie ma właściwości określonych w tym oświadczeniu. § 2 powyższego artykułu wyszczególnia obowiązki gwaranta, wskazując, że mogą one polegać na zwrocie zapłaconej ceny, wymianie rzeczy bądź jej naprawie oraz zapewnieniu innych usług. W razie wątpliwości poczytuje się, że gwarant jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, o ile wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w oświadczeniu gwarancyjnym. W § 4 rozszerzono podstawowy termin gwarancji. Od wejścia w życie nowej ustawy będzie on wynosił dwa lata licząc od dnia wydania rzeczy, a nie jak dotychczas, rok.

 

W przypadku braku usunięcia wady w ramach gwarancji konsument będzie mógł dochodzić uprawnień z rękojmi. Dodatkowo, konsument będzie miał prawo wyboru, z którego z uprawnień skorzysta. Rozszerzeniu ulegnie art. 579 k.p.c. Będzie on przewidywać, że wykonywanie uprawnień z gwarancji nie będzie miało wpływu na odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi. Gdy kupujący skorzysta z uprawnień wynikających z gwarancji, wówczas bieg terminu do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi ulegnie zawieszeniu z dniem zawiadomienia sprzedawcy o wadzie. Dalszy bieg powyższego terminu nastąpi od dnia, w którym gwarant odmówi wykonania obowiązków wynikających z gwarancji albo upłynie czas na ich wykonanie.

 

Zachowane zostaną jednak przepisy odnoszące się do czasu na złożenie reklamacji z tytułu niezgodności z umową. W dalszym ciągu konsument będzie mógł to zrobić w ciągu dwóch lat od zakupu. Z kolei na korzyść klienta wydłużeniu z 6 do 12 miesięcy ulegnie czas, w którym przyjmuje się istnienie wady już w momencie sprzedaży. Art. 4 starej ustawy konsumenckiej zostanie zastąpiony przez art. 5562 k.c., który będzie wskazywać, że jeżeli kupującym jest konsument, a wadę fizyczną stwierdzono przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej, wówczas domniemywa się, że wada lub jej przyczyna istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego.

Regulacje zawarte w nowej ustawie stosowane będą do umów zawartych po tej dacie. Do umów zawartych przed wejściem w życie nowych przepisów zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe.