Czy pracodawca może nie wydać pracownikowi świadectwa pracy?

Czy pracodawca może nie wydać pracownikowi świadectwa pracy?

Autor: kancelaria SPS w Aktualności 31 03 2014

Zgodnie z art. 97 § 1 Kodeksu pracy „W związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem stosunku pracy pracosawca jest obowiązany niezwłocznie wydać pracownikowi świadectwo pracy. Wydanie świdectwa pracy nie może być uzależnione od uprzedniego rozliczenia się pracownika z pracodawcą.” Należy podkreślić, że pracodawca powinien bezwzględnie wydać pracownikowi świadectwo pracy w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy. Pracodawca nie może być zatem usprawiedliwiony żadną okolicznością, jeżeli opóźni się z wydaniem tego dokumentu, ani nie może uzależniać jego wydania od uprzedniego rozliczenia się pracownika (Muszalski Wojciech, Kodeks pracy – komentarz, wydanie 5, wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 277). Nie stanowi warunku realizacji obowiązku wydania świadectwa pracy przez zakład pracy wniosek pracownika. Obowiązek ten zakład pracy powinien spełnić bez względu na to, czy pracownik żądał wydania mu świadectwa pracy (wyr. SN z 18.2.1976 r., I PR 1/76, w: J. Iwulski, Kodeks, s. 424).

Należy również wskazać, że na podstawie art. 282 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy pracodawca, który wbrew obowiązkowi nie wydaje świadectwa pracy, popełnia wykroczenie przeciwko prawom pracownika, które zagrożone jest karą grzywny. Ponadto, w sytuacji, gdy pracodawca odmawia wydania świadectwa pracy, pracownik może domagać się nakazania pracodawcy jego wydania w postępowaniu przed sądem pracy (wyr. SN z 18.12.1979., I PR 75/79, OSNCP 1980, Nr 6, poz. 125).  Ponadto pracownik może również wnieść interwencję do inspektora pracy.

 

W przypadku gdy pracownik poniesie szkodę w związku z niewydaniem przez pracodawcę świadectwa pracy to zgodnie z art. 99 §1 Kodeksu pracy „Pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie lub wydania niewłaściwego świadectwa pracy.”  Należy podkreślić, że do występowania uregulowanej powyższym przepisem odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy niezbędne jest równoczesne ziszczenie się trzech przesłanek:

  1. pracodawca nie wykonał w ogóle albo wykonał nienależycie spoczywający na nim obowiązek wydania świadectwa pracy (nieprawidłowe działanie pracodawcy),
  2. pracownik poniósł uszczerbek majątkowy z powodu niemożności podjęcia nowego zatrudnienia lub niemożności korzystania ze świadczeń określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (szkoda),
  3. szkoda powstała w związku z nieprawidłowym działaniem pracodawcy (związek przyczynowy)

((Muszalski Wojciech, Kodeks pracy – komentarz, wydanie 5, wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 284).